Sülfürik Asit (H₂SO₄)
Sanayinin kralı, asitlerin atası
Özet
Sülfürik asit (H₂SO₄), dünyada en çok üretilen kimyasaldır. Gübreden petrol rafinerisine, pillerden boyalara kadar her sanayinin temel hammaddesidir. Bir merkez kükürt atomunu dört oksijen çevreler; iki hidrojen iki oksijene bağlıdır.
Detay
Sülfürik asit tetrahedral geometriye sahiptir: merkezdeki kükürt çevresinde 4 oksijen konumlanır. İki oksijen "uçtaki" çift bağlı, iki oksijen ise OH gruplarına bağlı (bu OH'lardaki hidrojenler asidik). Bu yapı H₂SO₄'ı kuvvetli **diprotik** bir asit yapar — iki hidrojenini de kolayca bırakır (pKa₁ ≈ −3, pKa₂ = 1.99). Endüstriyel olarak **temas süreci** (contact process) ile üretilir: SO₂ → SO₃ → H₂SO₄. Bir ülkenin sanayi gelişmişliği yıllık sülfürik asit tüketimiyle ölçülür dendiği zamanlar oldu. Bugün dünya üretimi yıllık 250 milyon tona yaklaşıyor; en büyük kullanımı **gübre üretimi** (özellikle fosforik asitten süperfosfat yapımı), sonra metal işleme, petrol rafinerisi ve kimyasal sentez.