Mevsimler ve Eksen Eğikliği
Yaz neden sıcak — uzaklık değil, açı meselesi
Dünya'nın ekseni uzayda hep aynı yöne bakar (23,5° eğik); yıl boyunca Güneş'e göre yöneliminin değişmesi mevsimleri yaratır. Yaz gündönümünde kuzey kutbu Güneş'e meyleder, kış gündönümünde ondan uzaklaşır.
Özet
Mevsimleri Güneş'e olan uzaklığımız değil, Dünya'nın **23,5° eğik ekseni** yaratır. Eksen uzayda hep aynı yöne baktığı için, yıl boyunca farklı yarımküreler Güneş'i daha dik açıyla alır.
Detay
Yaygın yanılgıya göre yaz aylarında Güneş'e daha yakın, kışın daha uzak oluruz. Gerçek bunun tam tersi: Dünya Güneş'e en yakın konumunu (perihelion) Ocak başında yaşar — yani kuzey yarımkürede kış mevsiminde. Mevsimleri açıklayan tek mekanik şudur: Dünya'nın dönme ekseni yörünge düzlemine 23,5° eğiktir ve bu eksen uzayda neredeyse sabit bir yöne (Kutup Yıldızı civarına) bakar. Yıl boyunca Dünya yörüngesinin farklı bölgelerinde olduğunda, eksen Güneş'e göre farklı yönlerden meyleder. Yaz gündönümünde (kuzey için 21 Haziran) kuzey kutbu Güneş'e doğru meyilli; bu yarımküre günleri uzun, ışık dik açıyla geliyor — yaz. Kış gündönümünde (21 Aralık) tam tersi. Iki gündönümü arasındaki **ılımlarda** (21 Mart, 23 Eylül) eksen Güneş-Dünya çizgisine diktir; her iki yarımküre eşit gün-gece yaşar.